Op 1 juli 2013 wordt door
nazaten van slaafgemaakten en slavenhouders de afschaffing van de slavernij in
de Nederlandse koloniën herdacht. Al in 2012 begonnen kerken en andere instellingen
aandacht te besteden aan het slavernijverleden en nazaten van slaafgemaakten en
slavenhouders te motiveren om in de toekomst samen de afschaffing van de
slavernij te vieren.

Zoals
bij elke herdenking het geval is, dienen ook dit jaar helden en heldinnen die
actief waren in het verzet tijdens de slavernij te worden herdacht. Bij het schrijven
van deze column denk ik aan de negen verzetsstrijders die in 1832 door middel
van brandstichting een Vrij Suriname wilden afdwingen maar werden opgepakt. De
25jarige Winst en 60jarige Tom werden onthoofd. De 16jarige Frederik, 30jarige Betsy
(een vrouw), 14jarige Christiaan en 35jarige Henry ondergingen eerst
zweepslagen met tamarinderoeden en werden vervolgens geboeid weggevoerd om ‘dwangarbeid’ te verrichten. De 30jarige
Kodjo, 20jarige Mentor en 20jarige Present werden op 26 januari 1833 in het openbaar
aan een houten paal vastgebonden, met teer overgoten en levend verbrand. Op 26
januari 2000 volgde eerherstel, door de omgeving waar dit lugubere schouwspel
plaatsvond te vernoemen naar de verzetsstrijders Kodjo, Mentor en Present: “Kodjo Mentor en Present-pren”.

Door
gebeurtenissen in het slavernijverleden vanuit vernieuwende inzichten te
beschrijven komt er meer ruimte vrij voor vernieuwende interpretaties van die
gebeurtenissen. Kennis vanuit nieuwe inzichten en nieuwe interpretaties kan vervolgens
leiden tot bezinning, en de mogelijkheid openen dat nazaten van slaafgemaakten
en slavenhouders de afschaffing van de slavernij samen kunnen verwerken en in
de toekomst samen kunnen vieren.

Sylvia Kortram

Literatuur:

Caprino, M.H. (2005). De rechtszaak tegen Codjo, Mentor, Present
en anderen
. Paramaribo: Afaka International.

Ferrier, L.H. Korrespondentie van J.H. Lance, Rechter bij
het gemengd Gerechtshof te Paramaribo 1822-1833.
In: mededelingen van het
Surinaams Museum no. 40.

Hira, S. (1983). Van Priary tot en met De Kom. De
geschiedenis van het verzet in Suriname 1630-1940
. Rotterdam: Futile.