Blog Image

Keti Koti 2013

Ideeën / Materiaal / Activtieiten

Hier kunt u ideeën, materiaal en activiteiten van de EBG Noord-Holland in het kader van 'Keti Koti 2013' of '150 jaar afschaffing van de slavernij' vinden. Wilt u zelf iets bijdragen?Stuur een mail

150 jaar Keti koti

Materiaal Posted on 03 Jul, 2013 11:34:17

1863-2013

Van slavernij naar bevrijding.

Keti Koti (verbroken ketenen)


Op 1 juli a.s.
herdenken de inwoners van Suriname, de Nederlandse Antillen
en de vele Surinamers en Antillianen in
ons land de afschaffing van de slavernij
op 1 juli 1863.
Op 8 augustus 1862 werd in Nederland bij wet bepaald dat de emancipatie(
afschaffing) op 1 juli 1863 zou plaats vinden. Gedurende 10 jaar daarna waren de voormalige slaven nog wel
verplicht om werkovereenkomsten aan te gaan, hoewel zij vrij waren in de keus
van hun werkgever.
Dit gebeurde om economische redenen. De Overheid was bang dat de plantages
anders failliet zouden gaan wegens gebrek aan werkkrachten.
De zendelingen van de Evangelische Broedergemeente ( Herrnhutters) trachtten in de weinige maanden die nog restten
gebruik te maken om de slaven te
Paramaribo en op de plantages voor te bereiden op hun vrijheid.
Op 30 juni 1863 werd op vele plaatsen door de Herrnhutters een kerkdienst
gehouden.
Op die dag hadden de schoenwinkels het erg druk. Slaven mochten niet op
schoenen lopen, maar vanaf 1 juli waren zij vrije mannen en vrouwen.
Eenentwintig kanonschoten kondigden op 1
juli 1863 om zes uur ’s-morgens de vrijverklaring van 33.621 slaven in Suriname
aan. Elke plantage beleefde dit uur ieder op zijn eigen wijze. Op de
plantages en in Paramaribo werden
Dankdiensten gehouden.
In de Grote Stadskerk van de Broedergemeente in Paramaribo was de centrale
tekst van de
preek:
‘Indien de Zoon u zal vrijgemaakt
hebben, zo zult gij waarlijk vrij zijn”(Johannes 8:36).
Er werden dubbele Diensten gehouden om alle mensen deze bijzondere
Dienst te laten
bijwonen. ’s-Avonds vond in tegenwoordigheid van vele hoogwaardigheidsbekleders
nog een liturgische Dank-en Bededienst plaats.


Verleden:

Afrikanen werden voor het eerst tot
slaven gemaakt door Portugezen in 1442.
Omstreeks 1519 kwamen de eerste slaven aan in Amerika. Het laatste schip dat
slaven naar Amerika vervoerde was in 1867.
In Engeland werd de slavenhandel al in 1807 afgeschaft. De bevrijding van de slaven vond in de Engelse koloniën plaats in 1834; in Frans
West-Indië in 1843 op de Deense eilanden
in het Caribisch gebied in 1849.
Nederland kon niet achterblijven. In 1842 werd in ons land de ‘Nederlandsche
Maatschappij
tot Bevordering van de afschaffing der Slavernij’ , op Engels initiatief, in Den Haag opgericht. Tussen 1842 en 1855
bracht deze Maatschappij niet veel tot stand. In 1855
werd een eigen maandblad uitgegeven. Hierdoor werd een veel groter publiek bereikt
met denkbeelden en eisen om te komen tot
afschaffing van de slavernij.
Vanuit de kringen van het Reveil o.a. Da Costa, Bilderdijk en Groen van
Prinsterer werd bij Koning Willem III aangedrongen
tot vrijlating van de slaven in onze koloniën.
Door politieke onenigheid duurde het in Nederland erg lang voordat ook in onze
koloniën de slavernij werd afgeschaft.
In 1852 verscheen de Nederlandse vertaling van ‘De Negerhut van oom Tom’. De
misstanden in dit boek geschreven door Harriet Beecher Stowe riepen in veel landen grote verontwaardiging op.
In Amsterdam bestond een Dames Comité met als doel: Bevordering van de
Evangelieverkondiging en de afschaffing van de slavernij dat nauwe banden had
met kringen van het Reveil.
In 1856 werd door dit Comité 9500 gulden
bijeengebracht om 79 slaven vrij te kopen
in Suriname.
Vanuit het Nederlandse Slavenfort Elmina in Ghana werden de slaven verscheept
en verhandeld. In de kapel van dit fort
kon men lezen: “Want de Heere heeft Sion uitverkoren”,
met andere woorden ‘God is met ons’
Deze kapel stond boven de kelders waar de slaven waren vastgeketend.
Misschien hebben zij geketend naar de psalmen geluisterd van de kapitein en
zijn bemanning. Hoe wrang!
Voor Afrikaanse theologen is fort Elmina symbool voor de schuld van de
christenen in deze
geschiedenis.
Tussen 1650 en 1867 werden 27.227
transatlantische slavenreizen gemaakt. De aantallen weggevoerde slaven worden geraamd tussen de 11 en 13
miljoen, maar er zijn schattingen van 20 miljoen. Het Nederlandse aandeel wordt
geschat op 500.000 personen.

1 juli 2013 is een bijzondere dag.
Een dag om te herdenken en een dag om te verzoenen.
De Protestantse Kerk in Nederland zal die dag moeten erkennen dat de vroegere
kerk mede verantwoordelijk is geweest voor deze slavernij.

De Raad van Kerken in Nederland brengt
het slavernijverleden onder de aandacht van de lidkerken. De schuldvraag wordt
niet uit de weg gegaan.
Yosé Höhne-Sparborth is namens de Basisbeweging lid van de Raad van Kerken.
Deze beweging wil verbindingen leggen tussen kerken en organisaties. In
Afrogemeenschappen in Colombia zag zij
hoe de slavernij mensen blijvend heeft beschadigd.
Drie eeuwen slavernij gaan in je lijf zitten, in je botten, in je genen.
150 jaar afschaffing slavernij lijkt heel lang geleden, maar wat is 150 jaar.
Ik heb verschillende Surinamers gekend
wier grootouders op 1 juli 1863 vrije
mensen werden. Dus zo lang is het nog niet geleden.

De Raad van kerken heeft de gemeenten opgeroepen in de eigen woonplaats te
kijken naar een monument, gebouw of erfstuk dat met de slavernij te maken heeft.
Zijn er in Alkmaar ook sporen te vinden die met het slavernij verleden te maken
hebben? Het onderzoeken waard!

Behoort de slavernij tot het verleden?

Caroly Houmes, directeur van International Justice Mission (IJM) Nederland schat dat op
dit moment 27 miljoen mensen wereldwijd in slavernij leven. Per jaar gaat er 25
miljard euro om in deze snelst groeiende criminele industrie.
Ook na 150 jaar moeten wij alert blijven op alle vormen van slavernij die ons
bedreigen.

Br. A. Visser
lid van de Evangelische Broedergemeente
In Nederland/Alkmaar-Heerhugowaard
lid van de Protestantse Kerk in Nederland



Kerkdienst in Haarlem

Activiteiten Posted on 03 Jul, 2013 11:24:32

Drie foto’s van Pieter van Aken uit de kerkdienst van 30 juni in Haarlem. Daarin speelden kettingen een belangrijke rol. Kettingen moeten gebroken worden, maar ze (als slinger) kunnen ook verbinden.

Na de dienst werd een kleine tentoonstelling geopend, door de ketting / slinger kapot te trekken. Iedereen mocht een klein stukje van de ketting mee naar huis nemen. Een deel is zelfs naar Neuwid (Dtl) gegaan, want ook uit onze partnergemeente waren gasten aanwezig.

In de tentoonstelling kunt u ook de Agnisa’s (hoofddoeken) zien, die voor de prijsvraag werden ingeleverd. De tentoonstelling is nog tot en met de Open monumentendagen in september te zien – iedere zondag na de kerkdienst.



Elfjes en andere poezie

Ideeën en gedachten Posted on 02 Jun, 2013 20:28:33

Tijdens de bijeenkomst van de vrouwengroep ‘De Fakkel’ over ‘verzoening – mogelijkheid en opdracht’ vroeg Lothy Bouwe Day aan de aanwezigen om Elfjes oder ander gedichten over het onderwerp van de dag te maken.

Hier enkele resultaten van de dag:

Verzoening

geeft vrijheid

maar niet voordat

wij gesproken hebben
over

verleden.

Vieren

met elkaar

samen beleven

proberen loslaten

in geloof meenemen

vrede


Herdenking

dan verzoening

wat bedoelt je

met elkaar gaan
praten

acceptatie


Dialoog

met elkaar blijven praten

luisteren naar elkaar

elkaar aannamen zoals
men is

het slaafse verleden
vergeten


Erkenning

het gesprek

over de fouten

dat geeft begrip /
ruimte

beweging


Erkenning

inleven

samen doen

elkaar ruimte geven

aanvaarden


Erkenning

is weerzijds

toegeven wat was

met elkaar kunnen
praten

verzoening


Herdenking

terugblikken,
vooruitkijken

voelen, horen, praten

niet zij, maar wij

samen


erkenning voor
iedereen

verzoening is belangrijk
voor ons allemaal

dan kunnen wij
samenleven



Activiteitenoverzicht

Activiteiten Posted on 02 Jun, 2013 20:06:27

In de bijlage vindt u een overzicht over de geplande activiteiten, ingedeeld per deelgemeente.



EERHERSTEL

Ideeën en gedachten Posted on 02 Jun, 2013 19:57:50

Op 1 juli 2013 wordt door
nazaten van slaafgemaakten en slavenhouders de afschaffing van de slavernij in
de Nederlandse koloniën herdacht. Al in 2012 begonnen kerken en andere instellingen
aandacht te besteden aan het slavernijverleden en nazaten van slaafgemaakten en
slavenhouders te motiveren om in de toekomst samen de afschaffing van de
slavernij te vieren.

Zoals
bij elke herdenking het geval is, dienen ook dit jaar helden en heldinnen die
actief waren in het verzet tijdens de slavernij te worden herdacht. Bij het schrijven
van deze column denk ik aan de negen verzetsstrijders die in 1832 door middel
van brandstichting een Vrij Suriname wilden afdwingen maar werden opgepakt. De
25jarige Winst en 60jarige Tom werden onthoofd. De 16jarige Frederik, 30jarige Betsy
(een vrouw), 14jarige Christiaan en 35jarige Henry ondergingen eerst
zweepslagen met tamarinderoeden en werden vervolgens geboeid weggevoerd om ‘dwangarbeid’ te verrichten. De 30jarige
Kodjo, 20jarige Mentor en 20jarige Present werden op 26 januari 1833 in het openbaar
aan een houten paal vastgebonden, met teer overgoten en levend verbrand. Op 26
januari 2000 volgde eerherstel, door de omgeving waar dit lugubere schouwspel
plaatsvond te vernoemen naar de verzetsstrijders Kodjo, Mentor en Present: “Kodjo Mentor en Present-pren”.

Door
gebeurtenissen in het slavernijverleden vanuit vernieuwende inzichten te
beschrijven komt er meer ruimte vrij voor vernieuwende interpretaties van die
gebeurtenissen. Kennis vanuit nieuwe inzichten en nieuwe interpretaties kan vervolgens
leiden tot bezinning, en de mogelijkheid openen dat nazaten van slaafgemaakten
en slavenhouders de afschaffing van de slavernij samen kunnen verwerken en in
de toekomst samen kunnen vieren.

Sylvia Kortram

Literatuur:

Caprino, M.H. (2005). De rechtszaak tegen Codjo, Mentor, Present
en anderen
. Paramaribo: Afaka International.

Ferrier, L.H. Korrespondentie van J.H. Lance, Rechter bij
het gemengd Gerechtshof te Paramaribo 1822-1833.
In: mededelingen van het
Surinaams Museum no. 40.

Hira, S. (1983). Van Priary tot en met De Kom. De
geschiedenis van het verzet in Suriname 1630-1940
. Rotterdam: Futile.



Van slavernij naar bevrijding

Materiaal Posted on 02 Jun, 2013 19:55:14

Op 1 juli
a.s. herdenken de inwoners van Suriname, de Nederlandse Antillen en de vele Surinamers en Antillianen in
ons land de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863.

Op 8 augustus 1862 werd in Nederland bij wet bepaald dat de emancipatie(
afschaffing) op 1 juli 1863 zou plaats vinden. Gedurende 10 jaar daarna waren de voormalige slaven nog wel
verplicht om werkovereenkomsten aan te gaan, hoewel zij vrij waren in de keus
van hun werkgever. Dit gebeurde om economische redenen. De Overheid was bang dat de plantages
anders failliet zouden gaan wegens gebrek aan werkkrachten.
De zendelingen van de Evangelische Broedergemeente ( Hernhutters) trachtten in de weinige maanden die nog restten
gebruik te maken om de slaven te
Paramaribo en op de plantages voor te bereiden op hun vrijheid.

Op 30 juni 1863 werd op vele plaatsen door de Herrnhutters een kerkdienst
gehouden. Op die dag hadden de schoenwinkels het erg druk. Slaven mochten niet op
schoenen lopen, maar vanaf 1 juli waren zij vrije mannen en vrouwen.

Eenentwintig kanonschoten kondigden op 1
juli 1863 om zes uur ’s-morgens de vrijverklaring van 33.621 slaven in Suriname
aan. Elke plantage beleefde dit uur ieder op zijn eigen wijze. Op de
plantages en in Paramaribo werden
Dankdiensten gehouden.
In de Grote Stadskerk van de Broedergemeente in Paramaribo (zie afbeelding) was de centrale
tekst van de preek:

‘Indien de Zoon u zal vrijgemaakt
hebben, zo zult gij waarlijk vrij zijn”(Johannes 8:36).

Er werden dubbele Diensten gehouden om alle mensen deze bijzondere
Dienst te laten bijwonen. ’s-Avonds vond in tegenwoordigheid van vele hoogwaardigheidsbekleders
nog een liturgische Dank-en Bededienst plaats.


Verleden:

Afrikanen werden voor het eerst tot
slaven gemaakt door Portugezen in 1442. Omstreeks 1519 kwamen de eerste slaven aan in Amerika. Het laatste schip dat
slaven naar Amerikavervoerde was in 1867.

In Engeland werd de slavenhandel al in 1807 afgeschaft. De bevrijding van de slaven vond in de Engelse koloniën plaats in 1834; in Frans
West-Indië in 1843 op de Deense eilanden in het Caribisch gebied in 1849. Nederland kon niet achterblijven. In 1842 werd in ons land de ‘Nederlandsche
Maatschappij tot Bevordering van de afschaffing der Slavernij’ , op Engels initiatief, in Den Haag opgericht. Tussen 1842 en 1855
bracht deze Maatschappij niet veel tot stand. In 1855 werd een eigen maandblad uitgegeven. Hierdoor werd een veel groter publiek bereikt met denkbeelden en eisen om te komen tot
afschaffing van de slavernij.

Vanuit de kringen van het Reveil o.a. Da Costa, Bilderdijk en Groen van
Prinsterer werd bij Koning Willem III aangedrongen
tot vrijlating van de slaven in onze koloniën. Door politieke onenigheid duurde het in Nederland erg lang voordat ook in onze koloniën de slavernij werd afgeschaft.

In 1852 verscheen de Nederlandse vertaling van ‘De Negerhut van oom Tom’. De
misstanden in dit boek geschreven door Harriet Beecher Stowe riepen in veel landen grote verontwaardiging op. In Amsterdam bestond een Dames Comité met als doel: Bevordering van de Evangelieverkondiging en de afschaffing van de slavernij dat nauwe banden had
met kringen van het Reveil. In 1856 werd door dit Comité 9500 gulden
bijeengebracht om 79 slaven vrij te kopen in Suriname.

Vanuit het Nederlandse Slavenfort Elmina in Ghana werden de slaven verscheept
en verhandeld. In de kapel van dit fort
kon men lezen: “Want de Heere heeft Sion uitverkoren”, met andere woorden ‘God is met ons’ Deze kapel stond boven de kelders waar de slaven waren vastgeketend. Misschien hebben zij geketend naar de psalmen geluisterd van de kapitein en
zijn bemanning. Hoe wrang! Voor Afrikaanse theologen is fort Elmina symbool voor de schuld van de
christenen in deze geschiedenis.

Tussen 1650 en 1867 werden 27.227
transatlantische slavenreizen gemaakt. De aantallen weggevoerde slaven worden geraamd tussen de 11 en 13
miljoen, maar er zijn schattingen van 20 miljoen. Het Nederlandse aandeel wordt
geschat op 500.000 personen.

1 juli 2013 is een bijzondere dag.
Een dag om te herdenken en een dag om te verzoenen.
De Protestantse Kerk in Nederland zal die dag moeten erkennen dat de vroegere
kerk mede verantwoordelijk is geweest voor deze slavernij.

De Raad van Kerken in Nederland brengt
het slavernijverleden onder de aandacht van de lidkerken. De schuldvraag wordt
niet uit de weg gegaan.

Yosé Höhne-Sparborth is namens de Basisbeweging lid van de Raad van Kerken.
Deze beweging wil verbindingen leggen tussen kerken en organisaties. In
Afrogemeenschappen in Colombia zag zij
hoe de slavernij mensen blijvend heeft beschadigd. Drie eeuwen slavernij gaan in je lijf zitten, in je botten, in je genen. 150 jaar afschaffing slavernij lijkt heel lang geleden, maar wat is 150 jaar. Ik heb verschillende Surinamers gekend
wier grootouders op 1 juli 1863 vrije
mensen werden. Dus zo lang is het nog niet geleden.

De Raad van kerken heeft de gemeenten opgeroepen in de eigen woonplaats te
kijken naar een monument, gebouw of erfstuk dat met de slavernij te maken heeft.
Zijn er in Alkmaar ook sporen te vinden die met het slavernij verleden te maken
hebben? Het onderzoeken waard!

Behoort de slavernij tot het verleden?

Caroly Houmes, directeur van International Justice Mission (IJM) Nederland schat dat op
dit moment 27 miljoen mensen wereldwijd in slavernij leven. Per jaar gaat er 25
miljard euro om in deze snelst groeiende criminele industrie. Ook na 150 jaar moeten wij alert blijven op alle vormen van slavernij die ons
bedreigen.

Br. A. Visser
lid van de Evangelische Broedergemeente
In Nederland/Alkmaar-Heerhugowaard
lid van de Protestantse Kerk in Nederland



Stand van zaken april 2013

Activiteiten Posted on 02 Apr, 2013 12:15:56

1. Interviews met ouderen om te praten over de periode na
de kolonisatie en hoe deze gebeurtenis
hun leven heeft beïnvloed
.

De
bedoeling is om een videoreportage te maken van deze beelden en deze verhalen.

Te
zijner tijd na onze Emancipatieviering, zullen deze verhalen in een boek
verwerkt worden.

Oproep: broeders en zuster die ervaring hebben met het maken
van video-producties en hieraan willen meewerken, kunnen zich melden bij de Raad
van Bijstand in hun deelgemeente

2. Materiaal-verzameling

Om
het bewustzijn over het thema slavernij en de periode daarna te vergroten bij
onze kinderen en kleinkinderen verzamelen we via de website materiaal over deze
periode. Dit materiaal gebruiken we voor een kleine tentoonstelling in de kerk
in Haarlem. Het gaat om literatuur (interessante titels van boeken); liederen;
foto’s; verhalen; gedichten;

Oproep: Broeders en zusters die materiaal hebben die geschikt
is voor publicatie op de website of voor de tentoonstelling, kunnen zich melden
bij de Raad van Bijstand in hun deelgemeente.

3. Prijsvraag Angisa’s

Het
gaat hier om de bindwijze om zo een échte’ Noord-Holland angisa te ontwerpen
ter gelegenheid van 150 jaar keti-koti. De ontwerpwedstrijd loopt van 1 april
tot uiterlijk 16 juni 2013. De ontwerpen kunnen worden ingediend bij de leden
van de Raad van Bijstand in de deelgemeente. Op 30 juni wordt de winnaar bekend gemaakt. De ontwerpen worden
tentoongesteld in de kerk in Haarlem tot september 2013. De prijs is nog niet
bekend.

Oproep: Broeders en
zusters worden opgeroepen deel te nemen aan deze wedstrijd en deze prijsvraag onder de aandacht te brengen
van familie, vrienden en kennissen door
de flyer breed te verspreiden.

4. Lezing/
Actie voor kinderen en jongeren

De
bedoeling is om een lezing te organiseren
voor jongeren om met ze in gesprek te gaan over dit thema. In de kinderdienst
een verhaal rond dit thema vertellen aan de kinderen.

Oproep: Broeder en
zusters die oude kinderliederen kennen en ze voor ons willen inzingen kunnen
zich melden bij de Raad van Bijstand in hun deelgemeente

5. Toneelstuk/Musical

Een
toneelstuk maken om dit beeld van slavernij dichterbij de doelgroep te brengen.

Dit
project is nog in ontwikkeling.

6.
Keti-koti katoenen tasjes

Deze tasjes zijn te koop bij de leden van de Raad van
Bijstand in de deelgemeente,

kosten €3.50,- per stuk.



Het nut van de Surinaamsche Huishoud- en Industrieschool

Ideeën en gedachten Posted on 02 Apr, 2013 12:09:59

De herdenking van de 75ste
verjaardag van de emancipatie (in 1938) stond in het teken van ‘de stichting van iets blijvends in het
belang van het Surinaamsche meisje en wel in den vorm van een Surinaamsche
Huishoud- en Industrieschool’
. Het Emancipatie Herdenkings Comité (EHC) bestond
uit een Heren en een Damescomité. Het Damescomité zou zich speciaal bezig
houden met de voorbereiding van aangelegenheden van de Huishoudschool onder de
algemene leiding van het Herencomité. Gouverneur Kielstra (1933-1944) werd
beschermheer van dit EHC, dat in november 1938 het volk een huishoudschool
aanbood ‘voor leerlingen van alle rang en
stand zonder onderscheid van godsdienst, waar zowel het eenvoudige volksmeisje
van de lagere school als het meisje dat de U.L.O of M.U.L.O school had
doorlopen, gelegenheid krijgt gevormd te worden voor de taak, die haar wacht in
het huisgezin en in de maatschappij.

In het dagblad De
Surinamer van 6 april 1938 is een open brief opgenomen van de in Suriname
wonende Hollandse mevrouw Oostburg-Cop van de YWCA Suriname. Zij zag de
huishoudschool als een weeldeartikel dat handen vol geld zou gaan kosten en
waarvan de noodzakelijkheid op korte termijn door velen niet werd ingezien. Volgens
haar was ‘de grote schare van volkskinderen
het belangrijkste probleem en diende eerst alle aandacht geschonken te worden
aan de morele opvoeding van een volk, alvorens men zich blind ging staren op
praktische en culturele waarde
. Zij stelde het EHC voor de plannen uit te
stellen tot betere tijden.

Het EHC reageerde
door te stellen dat de open brief van Oostburg-Cop een tendentieus karakter had
en wees haar erop dat het EHC uit een Heren- én een Damescomité bestond. Het
EHC gaf aan dat de huishoudschool langzamerhand zal voorzien in de in Suriname
gevoelde leemten en behoeften van meisjes uit verschillende doelgroepen. Het
EHC benadrukte dat morele fouten zich in geen enkele maatschappij alleen
beperken tot de lagere volksklasse, en verwees naar het buitenland waar grote
waarde wordt gehecht aan de gunstige invloed van huishoudscholen op de vorming
van de vrouw.

De visie van de
Hollandse mevrouw Oostburg-Cop is een heel andere dan die van Sophie Redmond,
Suriname’s meest bekende huisarts, die op deze huishoudschool op 9 oktober 1941
het certificaat ‘Koken speciaal fijne
keuken’
behaalde en op 21 juli 1947 het certificaat ‘Onderwijs in den snelcursus voor de naaldvakken, costuum en
linnennaaien’
. De certificaten die Sophie Redmond op de huishoudschool
heeft behaald kunnen worden gezien als een statement. Wellicht heeft Sophie
Redmond met het behalen van haar huishoudschooldiploma’s een signaal willen
afgeven, dat de huishoudschool kan voorzien in leemten en behoeften van meisjes
en vrouwen uit alle groepen in de samenleving, ongeacht hun opleiding of status.

Literatuur

Aurora’. Het Eerste Surinaamse Maandblad voor
de Vrouw sept./okt. 1950:285-288

De Surinamer 6 april 1938

Emancipatie Courant 1938.



Next »